Dit artikel van de hand van redacteur Wouter Hoving, was geplaatst in het Dagblad van het Noorden (DVHN) van 1 september 2026.
De koeien van Agnes de Boer uit Leens geven nog maar half zoveel melk als vijftien jaar geleden. Toch houdt de biologisch melkveehouder jaarlijks een ton meer over. Haar geheim? Klavers.
Lees het artikel Minder koeien, meer winst
SoortenNL heeft een stikstofbingo gemaakt.
Een kaart met 24 vaak gehoorde twijfelachtige argumenten, drogredenen of halve waarheden
inzake het stikstofdebat.
Twijfel zaaien, de twijfelbrigade
Met betrekking tot natuurkwaliteit en natuurbeleid zijn in de afgelopen jaren regelmatig twijfels gezaaid. Hoe zulke strategieën werken, is goed beschreven in het boek The Merchants of Doubt (De twijfelbrigade).
Het doel is niet om onwelgevallige feiten echt te weerleggen, dat lukt immers niet, maar om twijfel te zaaien. Dat leidt al snel tot polarisatie, al was het maar omdat mensen die de strategie ontmaskeren, zelf het verwijt krijgen te polariseren. Maar als je feitelijke conclusies op basis van controleerbaar onderzoek gelijkstelt aan willekeurige beweringen, ontstaat geen bruikbaar midden. Dan verdwijnen oplossingen uit beeld.
1. Het model deugt niet
2. De doelen zijn niet realistisch
3. De natuur is dynamisch / je krijgt gewoon andere
vegetatie
4. Er speelt veel meer dan stikstof
5. ‘Ja maar Duitsland’
6. Het braafste jongetje van de klas
7. Stikstof is voer voor plantjes
8. Stikstof staat niet in de Habitatrichtlijn
9. Je moet gewoon beter beheren
10. Moeten dan alle boeren weg?
11. Het gaat goed met de natuur, want de zeearend is
terug
12. Allerlei verdwenen soorten keren terug
13. De verspreiding van soorten neemt toe
14. De aantallen nemen toe
15. We moeten meer meten
16. Met de Veluwe gaat het uitstekend
17. Het probleem zit bij de konijnen
18. Natuur trekt zich niets aan van natuurbeleid
19. Er zijn heel veel soorten gezien
20. #iknuhier
21. Het moet van ‘Brussel’
22. Boeren zijn de beste natuurbeheerders
23. Zelfs zonder stikstofuitstoot is de natuur niet
meteen hersteld
24. Je moet de natuur gewoon haar gang laten gaan
Bronnen en meer informatie
Het gehele artikel is terug te
lezen:
Nature Today
SoortenNL
Tekst: Sander Turnhout, SoortenNL
Beeld: Kars Veling; SoortenNL
Een visie voor landgebruik en voedsel in Nederland door Hanneke van Ormondt van Urgunda.
Een andere manier van boeren, daar zet Urgenda zich voor in.
Hanneke van Ormondt is ecologe en directeur Landbouw en Biodiversiteit bij Urgenda.
Aan de hand van een lange termijnvisie voor voedsel en grondgebruik-Landinzicht – laat Urgenda zien hoe we de landbouw- en voedseltransitie zouden kunnen vormgeven en werken aan oplossingen voor grote problemen
(stikstof, klimaat, waterkwaliteit, dierenwelzijn).
Met praktische projecten hielp de organisatie al duizenden boeren bij de overstap van kunstmest naar het gebruik van klavers.
Lees meer
Stopdestank heeft aan alle 8 partijen die deelnemen aan de gemeenteraadsvergadering van 18 maart aanstaande een vraag en een stelling voorgelegd.
.
Ga 18 maart stemmen.
Minder beesten, een oplossing voor bewoners die last hebben van stank van de intensieve veehouderij. Maak partijen die dat met ons belangrijk vinden groot.
Elke Nederlandse gemeente moet uiterlijk in 2027 een vastgestelde omgevingsvisie hebben, dit is wettelijk bepaald in de Omgevingswet. De omgevingsvisie is een visie voor een lange periode, tot 2050.
In deze visie staan de grote onderwerpen uit de leefomgeving, zoals wonen, verkeer, natuur, landschap, gezondheid en economie. De gemeente Deurne werkt aan het opstellen van de omgevingsvisie. In de omgevingsvisie beschrijft de gemeente wat zij wil bereiken. Dit heten ambities. Met deze ambities gaat de gemeente keuzes maken voor nieuw beleid. De keuzes voor nieuw beleid worden op hoofdlijnen in de omgevingsvisie opgenomen.
Nota van de gemeente Deurne downloaden? klik hier
Stopdestank heeft een zienswijze ingediend op het rapport.
Klik hier om de zienswijze te lezen.Reacties naar stopdestank@gmail.com
Op 14 november 2025 hebben we in stijl en onder grote belangstelling afscheid genomen van Maria Berkers.
Maria is 15 jaar lang voorzitter geweest van onze vereniging.
Naast het informele gedeelte hebben zeven sprekers Maria bedankt voor haar tomeloze inzet en haar strijd tegen onrecht.
Maria bedankt!
DMG 16 april 2025 door Ivo Boudewijns
De cijfers die de gemeente in december van vorig jaar bekend heeft gemaakt over de omvang van de veestapel in Deurne en geuroverlast kloppen volgens vereniging Stopdestank niet. De organisatie meent dat er in de berekeningen een groot aantal fouten zit: ‘onjuiste cijfers, verkeerde conclusies en halve waarheden’. Er is volgens Stopdestank ‘gegoocheld met getallen en aantallen’.
In de publicatie van de gemeente werd de situatie in Deurne van 2024
vergeleken met die van 2007. Het college concludeerde dat er in de afgelopen 17
jaar sprake was van een afname van de uitstoot van ammoniak met 50 procent.
Omdat die informatie volgens Stopdestank niet klopt, zijn de cijfers door hen
nader onderzocht en hebben de leden van de vereniging hun bevindingen
voorgelegd aan wethouder Marjan Vrijnsen-de Corte.
‘Gecorrigeerde cijfers kloppen ook niet’
Persbericht Stop de Stank Deurne, april 2025.
In december 2024 publiceerde het college een RIB (raadsinformatiebrief) over de stand van zaken betreffende de veestapel in Deurne. Daarin werd de situatie in 2024 vergeleken met 2017. Het college concludeerde dat er in de afgelopen 17 jaar sprake was van een afname van de uitstoot van ammoniak met 50%.
Informatie klopt niet!
Stopdestank trof in de RIB van december 2024 een groot aantal fouten aan: onjuiste cijfers, verkeerde conclusies en halve waarheden. Er werd gegoocheld met getallen en aantallen.
We hebben de cijfers nader onderzocht en onze bevindingen voorgelegd aan de wethouder. Ambtenaren bevestigden dat de informatie in de RIB niet klopt. Na overleg van Stopdestank met betrokken ambtenaren kwam de wethouder in maart 2025 met nieuwe cijfers. Ook die heeft Stopdestank tegen het licht gehouden en ook die cijfers kloppen niet.
Stopdestank komt tot onderstaande conclusies:
Overbelaste woningen:
In de raadsinformatiebrieven wordt gemeld dat in Deurne 276 woningen overbelast zijn voor wat betreft geur. Er wordt geen enkele intentie uitgesproken om aan deze situatie een einde te maken. Het is onacceptabel dat de gemeente toestaat dat mensen in een zeer ongezonde omgeving leven en geen initiatieven neemt om die situatie op te lossen. Als de gemeente geen stappen zet om de overlast te beperken, is ze aansprakelijk voor de consequenties.
Aanbevelingen van Stopdestank:
Onze uitgebreide cijfermatige onderbouwing staat in de notitie: Het rammelt aan alle kanten.
Alle cijfers die wij gebruiken komen uit de raadsinformatiebrieven.
De notitie Het rammelt aan alle kanten openen klik hier
Tien jaar geleden maakte Recombinetics de eerste melkkoeien zonder horens. Voor het welzijn van de koe en de boer had het Amerikaanse bedrijf de horens met genetische technieken uitgegumd. Dat was veel humaner dan de uitsteeksels wegbranden of afzagen.
De koe wordt veel vaker onder het vergrootglas gelegd om ‘haar’ problemen op te lossen. Met wat genetische trucjes kan een koe gemaakt worden met korter haar, meer zweetklieren en een lichtere vacht. Zo’n koe kan beter tegen warmte en dat is natuurlijk nuttig bij een opwarmende aarde. Of laat drachtige melkkoeien alleen vrouwtjes baren, dan hoeven er minder mannetjes doodgemaakt te worden. Door koeien beter vorm te geven, valt nog veel winst te behalen.
De uitstoot van methaan staat ook hoog op de verbeteragenda. Onze ongekende melkproductie heeft veel vervelende bijwerkingen. Het stuwmeer van stront en urine is bekend, maar de methaanuitstoot moet ook sterk gaan dalen. Methaan is een broeikasgas dat sterk bijdraagt aan de opwarming van de aarde en de koe is daar ongewild een van de belangrijkste producenten van. Het gas verlaat de koe niet via scheten, maar bijna uitsluitend via boeren.
Dus moet de boer worden aangepakt. DSM-Firmenich bracht vorig jaar het voedingssupplement Bovaer op de markt, waarmee de methaanuitstoot van de koe volgens het bedrijf dertig procent kan dalen. Symbrosia onderzoekt of rood zeewier misschien werkt. ook Blue Ocean Barns en Rumin8 werken aan oplossingen. Mogelijk is de koe te vaccineren tegen de aanmaak van methaan. Misschien moeten we de aanwezige micro-organismen in de pens gaan vervangen, want zij produceren het methaan bij het fermenteren van voedsel. Er wordt ook al onderzocht hoe effectief poeptransplantaties van de kangoeroe naar de koe zijn. Eventueel kun je ook de luchtpijp van de pens in één richting vergrendelen, zodat het voedsel er wel in kan, maar het methaan er niet uit.
Zo gek is dit laatste idee niet. Sinds een jaar of tien weten we dat dit verschijnsel van nature bij een kleine groep mensen voorkomt. Deze mensen lijden aan abelchia ook wel het ‘no-burp’ syndroom genoemd. Ze kunnen niet boeren, ook al willen ze nog zo graag. Het syndroom ontstaat door een haperende spier van de slokdarm. Normaal ontspant die even als er een boertje wil ontsnappen. Maar bij deze mensen houdt deze spier zijn tanden stevig op elkaar en blokkeert zo iedere ontsnappingsroute. Alleen de andere uitgang, de scheet, biedt dan nog uitkomst.
Sinds een jaar of vijf wordt de aandoening soms behandeld met een spuitje botox. De resultaten zijn opmerkelijk. Zo vertelt de 26 jarige Lucie Rosenthal, die vaak last had van een opgeblazen gevoel, borrelende geluiden in nek en borstkas, pijn op de borst en overmatige winderigheid, dat ze na de behandeling het gevoel had er een nieuwe lichaamsfunctie bij te hebben. Ze kon ineens wel boeren! Onlangs liet Lisanne Teurlings uit Den Bosch na een vergelijkbare behandeling aan Omroep Brabant weten: ‘Het is letterlijk een opluchting en ik heb echt een ander leven gekregen’.
Het lijkt me overduidelijk dat ook de koe graag blijft boeren en haar boer dus absoluut niet kwijt wil. Bescherm de koe, red de boer!
Pieter Lomans
Pieter Lomans
